އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑެކޭ އެއްފަދައިން، ކޮންމެ ޤައުމެއްގެ އިޤްތިޞާދަކީވެސް ބަލިމަޑުކަމުގެ ދުވަސްވަރު ތަހައްމަލުކުރަންޖެހޭ އެއްޗެކެވެ. އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުން މަޑުޖެހުމުގެ ސަބަބުން ވަރުބަލިކަން އިހުސާސްކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ، ނުވަތަ އިންފްލޭޝަން (ތަކެތީގެ އަގު އުފުލުން) އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން ހުން އައިސްދާނެއެވެ، ނުވަތަ ވަޒީފާނެތް މީހުން ގިނަވުމުގެ ސަބަބުން ތަދުތަކެއް ތަހައްމަލުކުރަން ޖެހިދާނެއެވެ. ސަރުކާރުތަކާއި މަރުކަޒީ ބޭންކުތަކަކީ މި ބަލިތައް ދެނެގަނެ، ފަރުވާ ދޭ ޑޮކްޓަރުންނެވެ. އައި.ޖީ.ސީ.އެސް.އީ (IGCSE) އިޤްތިޞާދު މާއްދާގެ މުޤައްރަރުގައި، ދަރިވަރުންނަށް މި ބޭސްފޮށީގައި ހިމެނޭ މައިގަނޑު ތިން ބާވަތެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ސިޔާސަތުތަކާ ބައްދަލުވެއެވެ. އެއީ ފިސްކަލް ޕޮލިސީ، މަނިޓަރީ ޕޮލިސީ އަދި ސަޕްލައި-ސައިޑް ޕޮލިސީއެވެ. މި ލަފުޒުތަކަކީ ފުރަތަމަ ނަޒަރުގައި އޮޅުންބޮޅުން ބޮޑު އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ފެނުނު ނަމަވެސް، ބަލިމަޑުކަމުގެ މިސާލަކުންނާއި ހަޤީޤީ ދުނިޔޭގެ ހާލަތްތަކަށް ބަލާލުމުން މިކަންކަން ވަރަށް ސާފުވެގެންދެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖެއަކީ، އޭގެ ޚާއްޞަ އިޤްތިޞާދީ އޮނިގަނޑާއި ނާޒުކުކަމާއެކު، ޤައުމެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް މި ތިން “ބޭސް” ބޭނުންކުރާ ގޮތް ދެނެގަތުމަށް އޮތް އެންމެ ފުރިހަމަ މިސާލެވެ.
ފުރަތަމަ ބޭސް: ފިސްކަލް ޕޮލިސީ – ސަރުކާރުގެ ސީދާ އިންޖެކްޝަން
ފިސްކަލް ޕޮލިސީއަކީ ސަރުކާރުގެ ޓްރެޜަރީ ނުވަތަ ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީ މެދުވެރިކޮށް ސީދާ ގޮތެއްގައި ހިންގާ ސިޔާސަތެކެވެ. މީގައި ބޭނުންކުރަނީ މައިގަނޑު ދެ އާލަތެކެވެ. އެއީ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުތަކާއި ޓެކުހެވެ. މީގެ އުސޫލަކީ ވަރަށް ސާދާ އުސޫލެކެވެ. އިޤްތިޞާދު މަޑުޖެހިފައިވާ ނަމަ، ސަރުކާރުން ސީދާ ގޮތެއްގައި އިޤްތިޞާދުގެ ތެރެއަށް ފައިސާ ފޮނުވާލައެވެ. މިކަން ކުރަނީ އާންމު މަޝްރޫޢުތަކަށް ކުރާ ޚަރަދު އިތުރުކޮށްގެންނެވެ. މިސާލަކަށް އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ބިނާކުރުން، ތަޢުލީމަށް ޚަރަދުކުރުން ނުވަތަ ސިވިލް ސާވަންޓުން ވަޒީފާއަށް އައްޔަންކުރުމެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތަކާއި އާމްދަނީ އުފެދެއެވެ. އަނެއް ގޮތަކީ ޓެކްސް ކުޑަކުރުމެވެ. އޭރުން އާންމުންނާއި ވިޔަފާރިތަކުގެ އަތުގައި ޚަރަދުކުރުމަށާއި އިންވެސްޓްކުރުމަށް ހުންނަ ފައިސާ އިތުރުވެ، ޖުމްލަ ޑިމާންޑް މަތިވެގެންދެއެވެ. މިއާ ޚިލާފަށް، އިޤްތިޞާދު މާ ބޮޑަށް ހޫނުވެ، ތަކެތީގެ އަގު އުފުލެން ފަށައިފިނަމަ، ޚަރަދު ކުޑަކޮށް ނުވަތަ ޓެކްސް ބޮޑުކޮށްގެން ސަރުކާރުން އިޤްތިޞާދުން ފައިސާ މަދުކުރެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބޭސްސިޓީ: ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތް މިންވަރުގެ ސަބަބުން، ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގައި ދުނިޔެ ހުއްޓުމަކަށް އައި ވަގުތު ރާއްޖެއަށް އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރިއެވެ. އެއްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ މައިގަނޑު އާމްދަނީ ހުއްޓުނެވެ. މީގެ ރައްދުގައި ސަރުކާރުން ބޭނުންކުރީ “އެކްސްޕެންޝަނަރީ ފިސްކަލް ޕޮލިސީ” އެވެ. ސަރުކާރުން ބޮޑު “ސްޓިމިއުލަސް އިންޖެކްޝަނެއް” ދިނެވެ. ވަޒީފާ ގެއްލުނު ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ މުވައްޒަފުންނަށް އާމްދަނީގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދީ، ދަތިތަކާ ކުރިމަތިލާންޖެހުނު ވިޔަފާރިތަކަށް ސަބްސިޑީ ދިނެވެ. ހަމައެއާއެކު، ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއާޕޯޓް ބޮޑުކުރުމާއި މޯލްޑިވްސް ގޭޓްވޭ ޕްރޮޖެކްޓް ފަދަ ބޮޑެތި އުމްރާނީ މަޝްރޫޢުތައް މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށް ގެންދިޔައެވެ. މިގޮތަށް ކުރި ޚަރަދުތަކަކީ އިޤްތިޞާދު ދިރުވައި ބެހެއްޓުމަށް ދިން “ލައިފް-ސަޕޯޓް” ސިސްޓަމެކެވެ. މި ހާލަތުގައި ފިސްކަލް ޕޮލިސީއަކީ އިޤްތިޞާދު އިނދަޖެހުނަ ނުދީ ހިފެހެއްޓުމަށް ސަރުކާރުން ދިން ކުއްލި ފަރުވާއެކެވެ.
ދެވަނަ ބޭސް: މަނިޓަރީ ޕޮލިސީ – މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ މިންކުރުން
ފިސްކަލް ޕޮލިސީއަކީ ސީދާ އިންޖެކްޝަނެއް ނަމަ، މަނިޓަރީ ޕޮލިސީއަކީ އިޤްތިޞާދީ މާޙައުލަށް ގެންނަ މަޑުމައިތިރި ބަދަލެކެވެ.މި ފަރުވާ ދެނީ ޤައުމުގެ މަރުކަޒީ ބޭންކުންނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނަމަ، މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމް.އެމް.އޭ) އިންނެވެ. މީގެ މައިގަނޑު ވަސީލަތަކީ އިންޓްރެސްޓް ރޭޓެވެ. މިއީ އަސާސީ ގޮތުން ބަލާއިރު ފައިސާ ދަރަންޏަށް ނެގުމުގެ “އަގު” އެވެ. އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް ދަށްކުރުމުން، މަރުކަޒީ ބޭންކުން ލޯނުތައް އަގުހެޔޮކޮށްދެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވިޔަފާރިތައް ފުޅާކުރުމަށް ދަރަނި ނެގުމަށާއި، ކަސްޓަމަރުން ގެދޮރާއި ކާރު ފަދަ އަގުބޮޑު ތަކެތި ގަތުމަށް ފައިސާ ހޯދުމަށް ހިތްވަރު ލިބި، އިޤްތިޞާދީ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވެގެންދެއެވެ. އިންފްލޭޝަން މަތިވަމުންދާ އިޤްތިޞާދެއް ފިނިކުރުމަށްޓަކައި، މަރުކަޒީ ބޭންކުން އިންޓްރެސްޓް ރޭޓް މަތިކުރެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ފައިސާ ރައްކާކުރުން ފައިދާހުރި ކަމަކަށްވެ، ދަރަނި ނެގުން އަގުބޮޑުވެ، ޚަރަދުކުރުން މަޑުޖެހިގެންދެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިންގަނޑުތައް: ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަނިޓަރީ ޕޮލިސީ ތަންފީޒުކުރުމުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތައް ހާމަވެގެންދަނީ، ޚާއްޞަކޮށް ރާއްޖެއަކީ ކުޑަ، ހުޅުވިފައިވާ އިޤްތިޞާދަކަށް ވާތީއެވެ. ދިވެހި ރުފިޔާގެ އަގު ހިފެހެއްޓިފައިވަނީ އެމެރިކާ ޑޮލަރާ ގުޅުވައިގެންނެވެ (ޕެގް ކުރެވިގެންނެވެ). މިއީ އިމްޕޯޓަށް ބަރޯސާވާ ޤައުމެއްގެ ހަމަޖެހުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ސިޔާސަތެކެވެ. މިގޮތަށް އަގު ހިފެހެއްޓިފައި އޮތުމުން، އިންޓްރެސްޓް ރޭޓަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް ގެނައުމަށް އެމް.އެމް.އޭ އަށް އޮންނަ މިނިވަންކަން ހަނިވެއެވެ. ސަބަބަކީ އެފަދަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ފައިސާގެ އެކްސްޗޭންޖް ރޭޓަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަފާނެތީއެވެ. ދުނިޔޭގެ މަސްރަޙަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން—ތެލާއި ކާބޯތަކެތީގެ އަގު އުފުލި އިންފްލޭޝަން މަތިވާއިރު—އެމް.އެމް.އޭ އިން ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންޖެހެނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައިގެންނެވެ. އެގޮތުން ވިޔަފާރި ބޭންކުތަކުން މަރުކަޒީ ބޭންކުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ ރިޒާވްގެ މިންވަރަށް ބަދަލު ގެނައުން ނުވަތަ ފައިސާގެ ދައުރުވުން (ލިކުއިޑިޓީ) މެނޭޖްކުރުމަށް އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެއެވެ. އެހެންކަމުން، ރާއްޖޭގެ މަނިޓަރީ ޕޮލިސީއަކީ ގިނަފަހަރަށް އިޤްތިޞާދަށް އެހީތެރިވެދޭ، ހަމަޖެހުން ދަމަހައްޓައިދޭ، އަދި ޑޮލަރާ ގުޅުވައިގެން ބޭރުގެ އިތުބާރު ދަމަހައްޓައިދޭ ސިޔާސަތެކެވެ. މިއީ ކުއްލިއަކަށް ކުރާ ބޮޑު އޮޕަރޭޝަނަކަށްވުރެ ބޮޑަށް، ވަރަށް ފަރުވާތެރިކަމާއެކު މެދުނުކެނޑި ކުރިއަށްގެންދާ މިންގަނޑުތައް ހަމަޖެއްސުމުގެ މަސައްކަތެކެވެ.
ތިންވަނަ ފަރުވާ: ސަޕްލައި-ސައިޑް ޕޮލިސީ – ދިގުމުއްދަތުގެ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ނިޒާމު
ފުރަތަމަ ދެ ފަރުވާ އިން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މެނޭޖްކުރަނީ ޑިމާންޑެވެ. ސަޕްލައި-ސައިޑް ޕޮލިސީ ގެންގުޅެނީ މިއާ މުޅިން ތަފާތު އުސޫލެކެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ދިގުމުއްދަތުގައި އިޤްތިޞާދުގެ އުފެއްދުންތެރިކަމާއި ހިންގުންތެރިކަން ވަރުގަދަކުރުމެވެ. މިއީ ވަގުތީ ހައްލުތަކެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު މިއީ ކުޑަ ޚަރަދަކުން ގިނަ މުދަލާއި ޚިދުމަތް އުފެއްދުމުގެ ޤާބިލުކަން އިޤްތިޞާދުގައި އިތުރުކުރުމަށް ފަރުމާކުރެވިފައިވާ އޮނިގަނޑަށް ގެނެވޭ އިޞްލާޙުތަކެކެވެ. މި “ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ރޭވުމުގެ” ތެރޭގައި ތަޢުލީމާއި ތަމްރީނު މެދުވެރިކޮށް އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކަށް އިންވެސްޓްކުރުމާއި، ބަނދަރުތަކާއި ޑިޖިޓަލް ނެޓްވޯކްތައް ފަދަ އުމްރާނީ ވަސީލަތްތައް ތަރައްޤީކުރުމާއި، ވިޔަފާރިކުރުން ފަސޭހަކުރުމަށް ޤަވާއިދުތައް އިޞްލާޙުކުރުމާއި، އަދި އައު އީޖާދުތަކާއި ވާދަވެރިކަމަށް މަގުފަހިކުރުން ހިމެނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ރޭވުން: ހަމައެކަނި ފަތުރުވެރިކަމަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތުމުން ކުރިމަތިވެދާނެ ނުރައްކާތައް ދެނެގަނެ، ރާއްޖެއިން މިވަނީ ދިގުމުއްދަތުގެ ސަޕްލައި-ސައިޑް ނިޒާމެއް ގަސްދުގައި ފަށާފައެވެ. މި އިސްތިރާޖީ ބަދަލުގެ މަޤްޞަދަކީ އިތުރަށް ވަރުގަދަ، ސިންދަފާތު ކުރެވިފައިވާ، އަދި ޤާބިލު އިޤްތިޞާދެއް ބިނާކުރުމެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މުހިންމު ކަންކަމަކީ ތަޢުލީމީ ދާއިރާއަށް ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ކުރުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް މެރިން ބަޔޮލޮޖީ، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ، އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ފަތުރުވެރިކަން ފަދަ މުސްތަޤުބަލަށް ބޭނުންވާ ހުނަރުތަކަށް އިސްކަންދިނުމެވެ. ރިސޯޓްތަކުން ބޭރުގައިވެސް އުމްރާނީ ތަރައްޤީ ދަނީ ކުރިއަށެވެ. އެގޮތުން މަސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ވަރުގަދަކުރުމަށް އަތޮޅުތަކުގެ މަސް ބަނދަރުތައް ތަރައްޤީކުރުމާއި، ލާމަރުކަޒީ ތަރައްޤީއަށް އެހީތެރިވުމަށް ދަތުރުފަތުރާއި މުވާޞަލާތީ ގުޅުންތައް ރަނގަޅުކުރުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އައު ދާއިރާތަކަށް އުފެއްދުންތެރި ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ޤަވާއިދުތަކަށް އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ދަނީ ކުރެވެމުންނެވެ.މި ސިޔާސަތުތަކުގެ ނަތީޖާ އެއްރޭ ތެރޭގައި ނުފެނުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، މިއީ ކުރިމަގުގައި ކުރިމަތިވެދާނެ ލޮޅުންތަކަށް ކެތްކުރެވޭނެ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ތަނަވަސްކަމެއް ލިބިދޭނެ އިގްތިސާދެއް ބިނާކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަންކަމެވެ. މިއީ އިގްތިސާދީ މެނޭޖްމަންޓުގެ “ޕްރިވެންޓިވް ހެލްތުކެއާ” (ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ދެވޭ ފަރުވާ) އަދި “ސްޓްރެންގްތު ޓްރޭނިންގް” (ވަރުގަދަކުރުމަށް ކުރެވޭ ކަސްރަތު) އެވެ.
ގައުމީ ތަނަވަސްކަމަށްޓަކައި ފުރިހަމަ ފަރުވާއެއް: ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ފިސްކަލް، މަނިޓަރީ އަދި ސަޕްލައި-ސައިޑް ސިޔާސަތުތަކަކީ އެކިއެކި އިޚްތިޔާރުތަކެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، މިއީ ފުރިހަމަ އިގްތިސާދީ އިސްތިރާތީޖީއެއްގައި އެކަތި އަނެކައްޗަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތަކެކެވެ. ދުޅަހެޔޮ އިގްތިސާދަކަށް މި ތިން ކަންތައް ހަމަހަމަކަމާއެކު ތަންފީޒުކުރުން ބޭނުންވެއެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތަޖުރިބާއިން ފެންނަ ފަދައިން، ކޮވިޑް-19 ގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ފެނިގެންދިޔަ ފަދަ ކުއްލި ހާލަތްތަކަށް އިޖާބަދިނުމަށާއި ކުރު މުއްދަތުގެ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަށް ސަރުކާރުން ފިސްކަލް ސިޔާސަތު ބޭނުންކޮށްފާނެއެވެ. ހަމައެއާއެކު، މަރުކަޒީ ބޭންކުން މަނިޓަރީ ސިޔާސަތު ބޭނުންކުރަނީ މާލީ ހަމަޖެހުން ކަށަވަރުކުރުމަށާއި އިންފްލޭޝަން ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށެވެ. މި ދެ ކަމުގެ އަސާސަކަށް ވާންޖެހޭނީ ސަޕްލައި-ސައިޑް ސިޔާސަތުތަކަށް ދެވޭ ދެމެހެއްޓެނިވި ސަމާލުކަމެވެ. އެއީ އިގްތިސާދުގެ އެންމެ ފަހުގެ ވަރުގަދަކަމާއި ސާބިތުކަން ކަނޑައަޅައިދޭ، އިންސާނީ ވަސީލަތްތަކަށާއި، އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ އަދި މުއައްސަސާތަކަށް ކުރެވޭ ދިގު މުއްދަތުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތަކެވެ.
އައި.ޖީ.ސީ.އެސް.އީ (IGCSE) އިގްތިސާދު ކިޔަވާ ދަރިވަރުންނަށް، މި ތިން ބައި ދަސްކުރުމަކީ ހަމައެކަނި ހިތުދަސްކުރުމަށްވުރެ ބޮޑަށް، މިއިން ކޮންމެ ބައެއްގެ ތަފާތު ދައުރުތައް ދެނެގަތުމެވެ. އިގްތިސާދަކީ ބަލިމީހެއްގެ ގޮތުގައި އަދި މި ސިޔާސަތުތަކަކީ ދެވޭ ޚާއްސަ ފަރުވާތަކެއްގެ ގޮތުގައި (ކުއްލި އިންޖެކްޝަނެއް، މާހައުލީ ބަދަލެއް، އަދި ދިގު މުއްދަތުގެ ފިޓްނަސް ޕްލޭނެއްގެ ގޮތުގައި) ތަސައްވަރު ކުރުމުން، މި ކޮންސެޕްޓްތައް ފަސޭހައިން ފަހުމްވެގެންދާނެއެވެ. ރާއްޖެ ފަދަ ހަލުވި އިގްތިސާދެއްގެ މިސާލުތަކުން މިކަންކަން އިތުރަށް ސާފުވެގެންދާއިރު، މިއީ ހަމައެކަނި މުގައްރަރުގައި ހިމެނޭ ނުކުތާތަކެއްގެ ބަދަލުގައި، ދިރިއުޅުން ބައްޓަންކޮށް، ގައުމު ބިނާކޮށް، އަދި މުސްތަގުބަލު ރައްކާތެރިކޮށްދޭ ހަގީގީ ވަސީލަތްތަކަކަށް ވެގެންދެއެވެ. މިކަންކަން ދެނެގަތުމަކީ ކޮންމެވެސް ދުވަހަކުން ބުއްދިވެރިކަމާއެކު މި ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން ހިފުމަށް އެޅޭ ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅެވެ.
Leave a Reply